İsim fiil nasıl bulunur?

İsim fiil, Türkçede fiillerin belirli ekler alarak isimleşmesiyle oluşan önemli bir yapıdır. Bu yapıyı anlamak, dilin kurallarını öğrenmek açısından son derece faydalıdır. İsim fiil kullanımı, cümlelerdeki kelimelerin işlevlerini değiştirebilir ve daha zengin bir anlatım sağlar. Bu yazıda, isim fiil bulmanın yollarını ve dikkat edilmesi gereken noktaları ele alacağız.

İsim fiil bulmak için fiillere şu ekler getirilir:

• -ma, -me ;
• -mak, -mek ;
• -iş, -ış, -uş, -üş.

Bu ekleri, akılda daha kolay kalması için “-iş, -me, -mek” veya “-ma, -ış, -mak” şeklinde kodlamak mümkündür.

Örnekler:

• "Arkadaşınla tanışmayı annen de istiyor" cümlesindeki "tanışmayı" ;
• "Türkü okuyuşunu herkes hayranlıkla dinledi" cümlesindeki "okuyuşunu" ;
• "Ekmek yapmak bir yetenek işidir" cümlesindeki "yapmak".

İsim fiillerin olumsuzluk eki alan fiillerle karıştırılmaması gerekir. Örneğin, "Kardeşime kalemimi sakın kırma, demiştim" cümlesindeki "kırma" kelimesi olumsuzluk eki almıştır. "Bahçeye tohum ekme işini bana verdiler" cümlesindeki "ekme" kelimesinde ise isim fiil eki olarak kullanılmıştır.

İsim fiil eki almalarına rağmen kalıplaşmış ve bir varlığa ad olarak kullanılan kelimeler de bulunmaktadır. Bu durumda olan kelimeler isim fiil olarak kabul edilmezler. Örneğin, "Bugün yemekte dolma var" cümlesindeki "dolma" kelimesi isim fiil eki almış olmasına rağmen bir varlığın adı olduğu için fiilimsi olarak değerlendirilmez.